Voorkom dat wees- en verweesde kinderen en jongeren (tijdens het rouwen) op straat terecht komen.
Onze raadsbrede motie voor huisvesting van verweesde kinderen en jongeren is met algemene stemmen aangenomen! Deze motie verzoekt het college om in gesprek te gaan met verhuurders over de problematiek rondom het beëindigen van huurcontracten bij overlijden terwijl er sprake is van inwonende (volwassen) kinderen. Laat deze motie een signaal zijn voor woningcorporaties. We danken iedereen voor hun inzet, met name de betrokkenen betrokkenen Semra Mesfun en Jojanneke van den Bosch.
Kijk hier de bijdrage van Jazie terug.
Wordt vervolgd
Eerder riep raadslid Jazie Veldhuyzen jongeren in een soortgelijke situatie op contact met hem op te nemen. Inmiddels hebben wij hier veel reacties op gekregen. Wij gaan hiermee aan de slag, want dit is zeker nog niet klaar. Lees hier het persoonlijk verhaal van Semra Mesfun:
Doorbraak voor verweesde jongeren: Semra wint rechtszaak tegen huisuitzetting na overleden vader en motie BIJ1 krijgt raadsbreed steun
Het is haar gelukt, Semra mag in haar sociale huurwoning in Nieuw West blijven wonen, zo oordeelde de rechter maandag. Eindelijk een meevaller voor de 24-jarige Semra Mesfun, nadat zij vorig jaar onverwacht haar vader verloor en daarmee dakloos dreigde te raken. Noodgedwongen spande zij een rechtszaak aan tegen woningcorporatie Eigen Haard en deed haar verhaal in de media. Een jaar lang kreeg zij geen rust om te rouwen om haar vader, die in november 2019 overleed aan een auto-ongeluk.
Semra startte een petitie die inmiddels meer dan 11.000 keer is ondertekend, om aandacht te vragen voor jongeren die na het verlies van een of beide ouders hun huis uitgezet worden. De politieke partij BIJ1 diende daarop een raadsbrede motie in in de Amsterdamse gemeenteraad. Amsterdam BIJ1 Raadslid Jazie Veldhuyzen: “Wat een strijder is deze jonge vrouw. Mede dankzij haar verzet tegen de dreigende huisuitzetting werd de motie van BIJ1 mede-getekend door bijna alle partijen in de gemeenteraad. Dit is een belangrijk signaal naar woningcorporaties en andere verhuurders van woningen!”.
Een jaar lang vechten
Een maand nadat haar vader overleed ontving Semra een brief van woningcorporatie Eigen Haard met het verzoek om zo snel mogelijk haar huis te verlaten. Er werd geen alternatieve woning aangeboden. Maandenlang volgden brief- en telefoon wisselingen waarin Semra middels allerlei formulieren, foto’s en getuigenverklaringen probeerde aan te tonen dat zij en haar vader toch een duurzaam gemeenschappelijk huishouden hadden. De woningcorporatie stelde dit als eis l. Alleen zo zou zij als medehuurder op het contract kunnen. Semra leverde onder andere een mantelzorgverklaring van de huisarts, foto’s en getuigenis van haar buren aan, maar zonder gemeenschappelijke bankrekening was dit voor Eigen Haard allemaal niet voldoende bewijs.
Toen Semra drie jaar geleden besloot bij haar vader in te trekken om voor hem te zorgen, heeft gevraagd aan de woningcorporatie om op het huurcontract te komen staan als medehuurder. Dit werd afgewezen omdat ze zijn kind was en sociale huurwoningen niet erfelijk zijn. Het werd haar niet verteld dat zij zich na 2 jaar mantelzorger op het huurcontract had kunnen staan. Als kind van Eritrese ouders kwam het ook niet direct in haar op, het is namelijk vanzelfsprekend in de Eritrese cultuur dat een van de kinderen bij de ouders blijft wonen om voor ze te zorgen. Daarnaast werkte ze ook fulltime als doktersassistent.
Maatwerk in schrijnende gevallen
Woningcorporaties hebben echter van de gemeente de ruimte gekregen om in uitzonderlijke gevallen maatwerk toe te passen, zo benadrukte wethouder Groot-Wassink in de commissie Wonen en Bouwen van 18 november na vragen van Amsterdam BIJ1. Ondanks de schrijnende situatie van Semra overwoog Eigen Haard niet gebruik te maken van hun uitzonderings bevoegdheid. “Wat zijn dan wél schrijnende gevallen, volgens hun?” vroeg Semra zich af.
Rechtszaak
EigenHaard wees Semra er pas twee weken voor het einde van de termijn op dat zij een rechtszaak kon aanspannen tegen de beslissing van de woningcorporatie om uitzetting te voorkomen. Semra vond zelfstandig een pro-deo advocaat die haar zo last moment bij wilde te staan. Hij vertelt haar dat ze het recht hebben haar binnen een maand het huis uit te zetten als ze de zaak verliest. “Tot dan toe wist ik niet dat ze mensen echt op straat zouden zetten” vertelt Semra. Haar advocaat dacht dat ze niet veel kans zou maken en vertelde haar maar steeds dat ze toch bij het legerdesheils moest aankloppen als ze de rechtszaak zou verliezen en dat de kans heel klein is dat ze die zou winnen.
De eis van de woningcorporatie in de rechtszaak was dat Sema binnen één maand na de uitspraak van de rechter het huis zou moeten verlaten en leeg moet opleveren, desnoods wordt hierbij een deurwaarder ingezet. Daarbij zou zij ook de gemaakte kosten van de rechtsprocedure voor Eigen Haard moeten betalen, inclusief het salaris van de vertegenwoordiger van de woningcorporatie.
Van media tot motie
De reportage van AT5 leidde tot veel media aandacht, maar bovenal werd Semra overspoeld door reacties van lotgenoten. “Ik kwam er achter hoeveel jongeren hierdoor ook dakloos dreigden te raken of zelfs langdurig dakloos zijn geraakt omdat zij geen andere woning konden vinden na hun huisuitzetting.” Het blijkt een structureel probleem te zijn dat jongeren, na het overlijden van (een) ouder(s) dakloos dreigen te raken.[c]
De petitie die zij vervolgens startte schudde de Amsterdamse gemeenteraad wakker. Amsterdam BIJ1 diende op 16 december een raadsbrede motie in bij de Begroting 2021 waarin zi[d]j het college vragen om in gesprek te gaan met verhuurders van woningen over de problematiek rondom het beëindigen van huurcontracten bij overlijden terwijl er sprake is van inwonende (volwassen) kinderen, met als doel te voorkomen dat wees- en verweesde kinderen en jongeren in deze moeilijke situaties op straat terecht komen. En tevens te benadrukken in dit gesprek dat de Amsterdamse gemeenteraad er waarde aan hecht dat verhuurders van woningen maatwerk toepassen bij het inzetten van de coulanceregeling.
Toename (dreigende) dakloosheid onder jongeren door te kort aan betaalbare woningen
Het probleem zit er ook in een tekort aan betaalbare woningen in Amsterdam. Jazie Veldhuyzen (BIJ1): “De oplossing is simpel: er moeten meer betaalbare (sociale huur)woningen, gebouwd worden en minder dure (koop)woningen worden gebouwd. Stop daarbij ook met de verkoop van sociale huurwoningen en benedenwoningen.”
——
Een achtergrond interview met Semra: “Waar blijft het sociale deel van de sociale woningcorporatie?”
“Menselijkheid is ver te zoeken in het contact dat ik al die maanden had met de woningcorporatie. Ik kan echt niet begrijpen dat er mensen zijn die dit kunnen. Ik werd soms zo bot te woord gestaan dat ik niet meer in staat was om te spreken. Dan vroeg ik anderen om voor mij het gesprek te voeren. Je vraagt je echt af: waar blijft het sociale deel van de sociale woningcorporatie?”
Semra werd door de woningcorporatie niet tijdig gewezen op de mogelijkheid die zij had een rechtsprocedure in werking te stellen.
Ik kreeg het gevoel dat ze er tussen januari en mei alles aan deden om de tijd te rekken, door het opvragen van nog meer details, verklaringen en formulieren, net zo lang totdat de zes maanden waren verstreken en ze me er alsnog uit konden gooien. Want als je binnen zes maanden niets indient hebben zij het recht je er uit te zetten. In mei vroeg Eigen Haard wanneer ze de afspraak kunnen inplannen om de woning te bezichtigen voor oplevering. Ik herhaalde weer dat ik niet wist waar ik dan naar toe zou moeten. Dan moest ik er maar een rechtszaak van maken, werd me toen (pas) verteld. Op de vraag hoe ik dat moest aanpakken was het antwoord dat ik dat zelf maar op internet moest uitzoeken. Ik vond uiteindelijk een pro-deo advocaat die dit nog zo kort dag wilde oppakken, en twee of drie dagen voor het einde van de termijn dienden we onze zaak in. Dit gaf me veel stress, dat kan je toch een mens niet aan doen zo?
Ik begreep dat de woningcorporatie voor bijzondere gevallen een uitzondering mag maken in ongeveer 2 tot 4 procent van de gevallen. Mijn vader overleed plotseling, als dit niet een schrijnend geval is, wat dan wel?
Tijdens de zitting op 17 november. “ Ik wist niet hoe de zitting zou gaan, en of ik nog iets mocht zeggen. Ik heb er zo’n spijt van gehad en nog dagen wakker van gelegen dat ik niet mijn verhaal heb gedaan op het moment dat ik het moest doen.” Voor ik het wist was de rechtszaak voorbij en stond ik weer buiten, voor mijn gevoel duurde het maar een kwartier. Ik had niets liever gewild dan dat ze konden zien dat dit werkelijk over een mens ging. Ze wilde graag de mensen achter de woningcorporatie kunnen aankijken en hen vertellen wat dit met haar heeft gedaan. Daarom volgt hier haar verhaal.
Petitie
Ik schrok van alle berichten die ik kreeg in reactie op het AT5 artikel. Zoveel mensen die hetzelfde hebben meegemaakt. Ik heb nu bijvoorbeeld contact met een meisje wiens ouders 9 jaar geleden haar moeder overleed. Zij verloor de rechtszaak en kreeg voor twee jaar een alternatieve kleinere woning aangeboden. Na die twee jaar moest ze er uit en heeft ze tot op de dag van vandaag nog geen andere woning. Ze slaapt nu steeds bij vrienden op de bank. Dit gebeurt gewoon hier in Amsterdam. Dit raakte mij echt. En zij is niet de enige.
Waarom krijgen we niet gewoon sowieso één a twee jaar de tijd, want dit is zo stressvol, zeker als je net je ouder bent verloren en ineens een begrafenis moet regelen. In ons geval hebben we mijn vader begraven in Eritrea, waar hij vandaan kwam, dat wilde hij graag. Het regelen van die begrafenis was ook heel zwaar. Maar ook de reis, een andere cultuur. En eerst kwam iedereen nog langs in dit huis om afscheid te nemen van mijn vader, dus dit huis heeft ook heel veel emotionele waarde voor mij.
Een jaar vol zorgen en nog altijd geen rust
Nadat ze haar vader had begraven in Eritrea was Semra net op tijd weer in Nederland. Een maand na het ongeval moest zij gewoon weer beginnen met werken. Ze werkt fulltime als doktersassistent.
Ik ging voorheen echt met plezier naar mijn werk. Maar tegenwoordig kan ik me soms niet goed concentreren. Ik heb nu gelukkig begripvolle collega’s die mij erg hebben gesteund. Maar er zitten moeilijke dagen tussen, als ik weer eens de hele nacht wakker heb gelegen, of mij depressief voel. Soms wist ik het allemaal echt niet meer. Ik kookte elke dag voor mijn vader, maar ik heb al maanden niet meer gekookt.
Wat er nog meer zou moeten veranderen in het kader van menselijkheid
Informatie en hulp zoeken: hoe navigeer je het systeem wanneer je genoeg zorgen aan je hoofd hebt?
Ik heb vaak het gevoel gehad dat ik er alleen voor stond. Je hebt zoiets nog nooit eerder meegemaakt, dus waar begin je met uitzoeken en hulp vragen? Ik ben erg teleurgesteld geweest in verschillende instanties en organisaties. Slachtofferhulp kon niet veel voor me doen, ik ben naar de op het stadsdeelkantoor Nieuw West van de gemeente kon niemand mij helpen, die konden niks voor me doen en verwezen me naar stichting !WOON. Zij konden mij helpen met een advocaat, maar die had ik net. Ik heb zelfs de burgemeester een bericht geschreven, maar tot op heden nog geen antwoord gehad.
Politieonderzoek
Semra en haar familie zijn nog altijd in afwachting van de afronding van het politieonderzoek naar haar vader’s ongeluk.
"Ik lig er nog altijd nachten lang wakker van. Wat is er die avond precies gebeurd? Ik kan het hem zelf niet meer vragen. De diensthebbende politieagenten op de avond van het ongeluk vertelde dat de bestuurder veel te hard had gereden, wel 65kilometer per uur. Verderop in het onderzoek gaven ze ons weer andere informatie. Ik zou zo graag de bestuurder die mijn vader aanreed nog wat vragen willen stellen over de laatste momenten van mijn vader, en hoe dit heeft kunnen gebeuren. Maar, dat mag pas als het politieonderzoek is afgerond. Hier wacht ik al meer dan een jaar op. Eerder deze maand kregen we te horen dat de politie helaas niet genoeg informatie kon afleiden uit de camerabeelden. Een jaar lang onderzoek, en het leidt tot niets? Daarom hebben we de politie weer vragen gesteld en hopen dat ze toch nog met iets zullen komen.
De communicatie van grote corporaties
De woningcorporatie Eigen Haard reageerde met een statement op hun website over het AT5 bericht van Semra. Ze noemen haar situatie ‘een lastig dilemma’ en leggen uit waarom. Zij maken in dit bericht alleen geen duidelijk onderscheid tussen de termen: wees, halfwees en verweesd. Dit betekent dat zij in de onderstaande tekst slechts uitleggen wat zij doen in het geval van het overlijden van beide ouders.
“We krijgen ieder jaar zo’n twintig vergelijkbare verzoeken om bij overlijden van een ouder het huurcontract over te zetten op een achterblijvend kind. […]
Bij kinderen die achterblijven in hun ouderlijk huis en waarvan beide ouders zijn overleden zorgen wij er uiteraard voor dat zij niet op straat komen te staan. Soms kunnen zij in de woning blijven wonen. Maar als het om een grote woning gaat dan bieden wij een kleinere woning aan. Dit jaar hebben wij zo al zeven kinderen geholpen.”
Semra, die niet bij haar moeder kan wonen, is dan ook halfwees en verweesd. Zij heeft al die tijd geen alternatieve woning aangeboden gekregen en wel degelijk op straat komen te staan. Als zij de zaak zou verliezen, zo kreeg zij te horen, eiste de woningcorporatie dat ze alsnog binnen een maand na die uitslag het huis uit. Dit in tegenstelling tot wat Eigen Haard in onderstaand bericht op de website heeft verklaard:
“We hebben in ieder geval toegezegd dat als de rechter ons gelijk geeft, Semra vanaf het moment van de uitspraak ruim de tijd – bijvoorbeeld zes maanden – krijgt om een andere plek te zoeken.”