Met de installatie van de nieuwe gemeenteraad op 1 April is voor Amsterdam BIJ1 een belangrijke nieuwe fase aangebroken. Met het behalen van twee zetels zullen raadsleden Tofik Dibi en Saskia Meiland de komende vier jaar de strijdbare stem van de partij in de stopera vormen.De eerste formele stappen in het formatieproces zijn inmiddels gezet.
Op 23 maart 2026 heeft fractievoorzitter Tofik Dibi, vergezeld door Peggy Burke, het gesprek gevoerd met verkenner H.J. Biemond. In dit overleg heeft BIJ1 de koers voor de komende bestuursperiode uitgezet. Hoewel de partij zich opmaakt voor een rol als sterke oppositiepartij om het college naar links te bewegen, is de bereidheid tot samenwerking uitgesproken op cruciale dossiers zoals gratis openbaar vervoer, de woningmarkt en de uitvoering van het rapport 'Route naar Herstel'.In de onderstaande brief worden de belangrijkste adviezen en standpunten die tijdens dit gesprek zijn gedeeld, nader toegelicht.
Brief aan de Verkenner
De heer H.J. Biemond
Verkenner namens GroenLinks-PvdA
Amsterdam, 24 maart 2026
Beste meneer Biemond,
We willen allereerst GroenLinks-PvdA feliciteren met de overwinning van de gemeenteraadsverkiezingen. "Amsterdam was links, is links en blijft links", sprak Zita Pels tijdens de verkiezingsavond. BIJ1 zal die woorden deze bestuursperiode onthouden en waar nodig in herinnering roepen. De stad dreigt een stad voor alleen "rijken" te worden en wij zullen dat samen moeten voorkomen. Er heerst veel onvrede in de stad: een tekort aan woningen, afval dat blijft liggen, aanhoudende toeristendruk, gentrificatie, zorgen over bestaanszekerheid en slecht en 'kapotduur' openbaar vervoer.
Toch heeft het huidige college opnieuw het vertrouwen van de kiezer gekregen. Tegelijkertijd is het zorgwekkend dat minder dan 50% van de Amsterdammers is gaan stemmen. Het opkomstpercentage in de meest kwetsbare stadsdelen is opnieuw schrikbarend laag, in tegenstelling tot de meer welvarende delen van de stad. BIJ1 heeft in zowel Zuidoost als Nieuw-West veel stemmers bereikt. Tegelijkertijd zien wij hoe moeilijk het is om mensen naar de stembus te krijgen wanneer zij het gevoel hebben dat beslissingen buiten hen om worden genomen.
Een duidelijk voorbeeld hiervan is het debacle rond metrolijn 53, een belangrijke verbinding tussen Zuidoost en het centrum. Om reizigers in het centrum, met een overvloed aan alternatieven, een minuut korter te laten wachten, wordt deze lijn opgeheven. Dat is niet uit te leggen aan de bewoners van Zuidoost. Juist de grote mate van participatie vanuit dit stadsdeel laat zien hoe belangrijk deze verbinding voor hen is. Dit soort besluiten draagt niet bij aan een verbonden stad, maar breekt hem af.
Gezien de verkiezingsuitslag ligt het voor de hand dat de huidige coalitie wordt voortgezet. BIJ1 heeft niet de ambitie om daar onderdeel van uit te maken, tenzij GroenLinks-PvdA kiest voor een uitgesproken linkse koers met PvdD, SP, DENK en BIJ1. Wij staan open voor samenwerking wanneer voorstellen aantoonbaar bijdragen aan het verbeteren van de stad en onze achterban. BIJ1 wil een sterke oppositiepartij zijn die het college waar nodig naar links beweegt.
Een eerste belangrijk punt waarop wij samenwerking zien, is gratis openbaar vervoer. Wij pleiten ervoor dit uit te breiden naar alle Amsterdammers om sociaal isolement te doorbreken en de toegang tot werk en onderwijs te vergroten. Wij adviseren snel tot een college te komen. We zien geen onoverbrugbare tegenstellingen binnen het huidige college, behalve dan wat betreft de woningmarkt. Wij delen de zorgen dat woningbouwdoelen niet eenzijdig op aantallen gebaseerd moeten zijn zonder duidelijke regie, omdat dit leidt tot te dure en te kleine woningen. Voor een verbonden stad is stevige regie nodig op zowel nieuwbouw als de bestaande voorraad.
Timmer niet alles dicht en laat ook wat ruimte voor de oppositie door vrije onderwerpen binnen het coalitieakkoord de ruimte te geven. Naast gratis OV is een betere ontsluiting van Zuidoost, Nieuw-West en Noord een topprioriteit. Wij zien kansen om de "masterplannen" beter te benutten voor direct zichtbare impact, mits deze door bewoners gedragen worden en niet top-down worden vormgegeven.
Ook het rapport 'Route naar Herstel' is voor BIJ1 een belangrijke stap in de erkenning van de doorwerking van het slavernijverleden. Dit biedt een cruciaal kader voor holistisch herstel, waarbij de regie bij de nazaten zelf komt te liggen. Wij steunen de prioriteiten volledig, zoals een fonds in eigen beheer voor nazaten en het erkennen van 1 juli als vrije dag. Herstel moet verder gaan dan symboliek; het vraagt om concrete investeringen en het aanpakken van institutioneel racisme.
Tenslotte: Amsterdam Zuidoost. Vier jaar geleden leverde BIJ1 daar een bestuurder, wat een succesvolle keuze is gebleken. Vayhishta Miskin heeft zich bewezen als een constructief bestuurder. BIJ1 is opnieuw de tweede partij in het stadsdeel met 14,5% van de stemmen. Voor de continuïteit en stabiliteit pleiten wij ervoor mevrouw Miskin een tweede termijn te gunnen.
Wij gaan ervan uit dat onze adviezen en de wens voor continuïteit in Zuidoost serieus worden meegewogen. BIJ1 blijft strijdbaar voor een Amsterdam waarin gelijkwaardigheid de norm is.
Met vriendelijke groet,
Tofik Dibi Fractievoorzitter BIJ1