Artikel van Dorien Ballout, stadsdeelcommissielid voor BIJ1 in Amsterdam West
Na alle pijnlijke gebeurtenissen van de afgelopen week is er heel veel onrust in de harten en hoofden van Amsterdammers. Landelijke politici en media gooien olie op het vuur door vanaf het eerste moment met hele grote woorden te spreken over grote groepen in onze maatschappij en in Amsterdam. Het vraagstuk integratie staat weer vol in de belangstelling. Maar integratie kan niet eenzijdig opgelegd worden, integratie MOET van twee kanten komen. En daar heeft Nederland een aantal decennia aan achterstallig werk.
De krachttermen vlogen ons om de oren. Iedereen werd op één grote hoop gegooid, alle taxichauffeurs, scooteraars en demonstranten. En de conclusie werd snel getrokken: “we hebben een integratieprobleem” en “een groot deel van de islamitische jongeren onderschrijft de Nederlandse normen en waarden niet”, aldus de staatssecretaris van Participatie en Integratie. “Onze vrijheden staan onder druk”, aldus de partijleider van de VVD.
Mensen met een migratieachtergrond zijn in rep en roer. Ze zien de overeenkomsten met de sfeer en de woorden na de aanslagen op 9/11 en alle vergaande gevolgen daarvan tot op de dag van vandaag. Met wantrouwen bekeken worden, niet als individu, maar als onderdeel van een problematische en zelfs gevaarlijke groep, steeds opnieuw moeten bewijzen dat je toch echt van goede wil bent, moeten voldoen aan steeds nieuwe en meer eisen om als “één van ons” te worden gezien.
Voor zover we van integratie kunnen spreken als het gaat om mensen die hier geboren en getogen zijn, gaat het juist goed met de integratie wat betreft arbeidsparticipatie, opleidingsniveau en diverse vriendengroepen. Toch blijkt uit onderzoek van het CPB dat jongere generaties zich juist minder thuis voelen in Nederland en vaker gediscrimineerd en uitgesloten worden. Dát zou bovenaan de politieke agenda moeten staan maar daar is amper interesse voor in Den Haag.
Van Dale definieert integratie als “opnemen in een groter geheel”. Maar als dat grotere geheel je niet ziet staan, dan wordt integratie onmogelijk. Als dat grotere geheel telkens weer een nieuw excuus vindt om je niet in het grotere geheel te hoeven opnemen, is integratie onmogelijk. Als het grotere geheel je niet dezelfde kansen biedt, niet dezelfde stages, banen en onderwijsadviezen omdat men je achternaam, je afkomst of je religie afkeurt, wordt integratie ernstig belemmerd. Niet door degene die wil integreren, maar door het grotere geheel dat steeds weer drempels opwerpt en de deuren gesloten houdt.
Als voor jou de Nederlandse normen en waarden betekenen dat er politieke leiders gekozen worden die discriminatie, uitsluiting en ongelijke behandeling aanjagen, wordt het moeilijk die te onderschrijven. Als die normen en waarden betekenen dat jij altijd wordt aangewezen als bedreiging voor de veiligheid van anderen, maar niemand oog heeft voor jouw onveiligheid, jouw uitsluiting, jouw pijn, dan gaat het wringen. Als je moet toekijken hoe jouw land genocide op mensen die op jou lijken niet benoemt, rechtvaardigt, bewapent en de rode loper uitrolt voor de vertegenwoordigers, ga je je afvragen wat die normen en waarden precies inhouden voor jou.
Ik denk dat de meeste mensen, ik in ieder geval wel, het tot op het bot voelen als er wordt gesproken over pogroms en jodenjacht. Fysiek gaan alle alarmbellen af. Tegelijkertijd moeten de meesten waarschijnlijk eerlijk toegeven dat de woorden “dood aan de Arabieren” niet dezelfde fysieke reactie veroorzaken. Totaal terecht wordt veroordeeld als de joodse gemeenschap hier verantwoordelijk wordt gehouden voor de daden van Israël. Die vertegenwoordigen elkaar niet en zijn niet verantwoordelijk voor elkaar. Maar het wordt wel enorm verwarrend als politici en media bij het bespreken van de gebeurtenissen van vorige week zelf de woorden Israëli’s en joden totaal willekeurig door elkaar heen gebruiken, ook onze burgemeester. Zo wordt een strafbaar feit gepleegd jegens een Israëli vanwege het Israëlisch zijn vanzelf antisemitisch, terwijl het gericht was op nationaliteit en niet op geloof of etniciteit. Dat is geen zuivere discussie. De joodse gemeenschap is er niet bij gebaat als die termen voortdurend verwisseld worden en te losjes wordt omgesprongen met de beschuldiging van antisemitisme. Het triggert transgenerationele trauma’s en boezemt angst in. Zoals ook racistische leuzen over Arabieren en het ontkennen of rechtvaardigen van de genocide in Gaza dat doen bij Arabieren. Het zet bevolkingsgroepen tegen elkaar op. Het vergroot polarisatie. En de lachende derde zijn de partijen en politici met een racistische agenda.
Amsterdam wil verbinding en geen polarisatie. Dan is het heel hoog tijd voor zelfreflectie. En voor actie. Ten eerste moeten wij, als maatschappij in zijn geheel, onze onbewuste vooroordelen en vele blinde vlekken onder ogen zien. En daarna moeten we aan de slag. We hebben nogal wat in te halen als het gaat om het zien, het omarmen en waarderen van onze islamitische stadgenoten. Dat is wat integratie inhoudt. De aanpak van discriminatie en uitsluiting in alle facetten van het dagelijks leven moet de allerhoogste prioriteit worden. Amsterdam moet per direct aan de slag met de belofte uit het coalitieakkoord* om het eigen beleid te toetsen op discriminatoire effecten en die direct aan te pakken en om te buigen naar inclusief beleid
Dorien Ballout, Amsterdam BIJ1
* Een ongevraagd advies ingediend door BIJ1 en Denk in stadsdeelcommissie West vraagt om daadwerkelijke uitvoering van de belofte uit het coalitieakkoord, en om het op te nemen in het beleidskader antidiscriminatie. Het advies is aangenomen met alleen tegenstemmen van VVD en Stem van Amsterdam.