Armoede

Van overleven naar leven

Amsterdam is een stad van uitersten. Terwijl de rijkdom groeit, groeit ook het aantal Amsterdammers dat niet rondkomt. Zestien procent van de huishoudens leeft onder de armoedegrens, in Zuidoost zelfs tweeëntwintig procent. Vooral alleenstaande ouders, jongeren, ouderen en mensen met een beperking zitten structureel klem. En nog steeds groeit een op de zes kinderen op in een gezin waar te weinig geld is voor eten, rust en veiligheid.

Armoede in Amsterdam is geen individueel falen maar het gevolg van politieke keuzes. Beleidsregels zijn te streng, de drempels te hoog en de hulp te ver weg. Mensen worden gecontroleerd in plaats van vertrouwd en wie eenmaal in armoede belandt, komt er vaak niet meer uit. De schaamte is van mensen, maar de schuld ligt bij het systeem.

Toch laten bewoners elke dag zien dat het anders kan. In buurthuizen, voedselinitiatieven, jongerenprojecten en huiskamers bouwen Amsterdammers aan solidariteit die het beleid overstijgt. BIJ1 kiest voor een stad die luistert, vertrouwt en herverdeelt. Een stad die bestaanszekerheid niet ziet als een kostenpost maar als een recht. Wij kiezen voor een Amsterdam zonder armoede.

Bestaanszekerheid en een menswaardig minimum

  • Amsterdamse minimumnormen voor bestaanszekerheid: de gemeente stelt een eigen menswaardig minimum vast boven de landelijke grens en gebruikt dat als basis voor al haar beleid.
  • Crisisfonds bij urgente nood: bewoners krijgen direct financiële steun bij acute problemen, zonder aanvraagprocedure.
  • Woonzekerheid als fundament: de gemeente voorkomt huisuitzettingen en reserveert woonruimte voor gezinnen in armoede.
  • Gratis verzorgingsproducten voor iedereen: beschikbaar in Stadspaslocaties, scholen en buurtcentra.
  • Armoede als gedeelde verantwoordelijkheid: bedrijven die profiteren van de stad dragen verplicht bij aan het armoedefonds.
  • Onderwijsinstellingen als vangnet: mbo’s, hogescholen en universiteiten krijgen middelen voor noodfondsen.
  • Jaarlijkse Armoedekaart: de stad publiceert data over armoede, schulden en ongelijkheid in alle wijken.

Eerlijke, toegankelijke en menswaardige regelingen

  • Stadspas zonder uitsluiting: voor iedereen tot honderdvijftig procent van het sociaal minimum, inclusief dak en thuislozen en ongedocumenteerden.
  • Volledige toegang tot menstruatieproducten en voorbehoedsmiddelen via de Stadspas.
  • Extra steun voor alleenstaande ouders: financiële ruimte en begeleiding tot duurzaam herstel.
  • Bijverdienen naast de bijstand: tot vijfhonderd euro per maand zonder korting.
  • Direct voorschot bij bijstandsaanvraag: bewoners krijgen vanaf dag één inkomenszekerheid.
  • Uitbreiding gemeentelijke regelingen tot honderdvijftig procent van het minimum: bijzondere bijstand, scholierenvergoeding, gratis ov voor ouderen en kwijtschelding van belastingen.
  • Gemeente betaalt volledige zorgkosten: ook eigen risico, eigen bijdragen en niet-gedekte mondzorg.
  • Verhoging individuele inkomenstoeslag naar driehonderd euro (alleenstaanden) en zeshonderd euro (partners).
  • Automatische vergoeding voor duurzame gebruiksartikelen na een jaar in de bijstand, als gift.
  • Uitbreiding ondersteuning chronisch zieken op basis van daadwerkelijke kosten.
  • Stop de cohortaanpak: geen opgelegd groepsbeleid voor wie maatwerk nodig heeft.
  • Geen strafkortingen en geen verplicht vrijwilligerswerk.
  • Geen korting door hulp van familie en buren.
  • Toegankelijke loketten: formulieren op B1-niveau en altijd fysieke aanvraagmogelijkheden.
  • Ondersteuning digitale vaardigheden via buurthuizen en bibliotheken.

Mensen centraal: vertrouwen, nabijheid en ervaringskennis

  • Regels die de gemeente niet kan uitleggen worden niet gehandhaafd.
  • Structurele inzet van ervaringsdeskundigen, onder andere De Noordas, om beleid te ontwerpen en te toetsen.
  • Een duidelijke, meertalige en toegankelijke sociale kaart voor alle bewoners.
  • Persoonlijke toegang tot hulp: via buurtteams, stadsdelen en IDO-punten.
  • Een vaste contactpersoon voor iedereen zodat dossiers niet versnipperen.
  • Eén verhaal is genoeg: bewoners worden niet gedwongen hun situatie telkens opnieuw te vertellen.
  • Toegang tot regelingen gekoppeld aan de Stadspas: één toetsing volstaat.

Schulden: doorbreken van de schuldeneconomie

  • Integrale aanpak van formele en informele schulden: ondersteuning bij contracteren, vastleggen en oplossen.
  • Maatwerkbudgetten om ongeregistreerde schulden af te lossen waar dat nodig is.
  • Tussenoplossingen voor sanering en bewind: helderheid en begeleiding vooraf.
  • Aanpak van malafide schuldeisers: Amsterdam werkt niet met commerciële incassobureaus.
  • Vergroten van de zichtbaarheid van de schuldenindustrie door verhalen van bewoners centraal te zetten.
  • Toezicht op werkgevers en uitzendbureaus die misbruik of onderbetaling veroorzaken.
  • Kwijtschelden van gemeentelijke schulden tot een bepaald bedrag.
  • Eén schuldenloket via de Kredietbank voor schuldovernames en overzicht.

Voedselzekerheid en een gezonde stad

  • Voedselzekerheid als recht: samenwerking met voedselbanken, Voedsel Verbindt, stadslandbouw en lokale winkels.
  • Regionale voedseldoelen: tien procent van het voedsel in 2030 uit de regio.
  • Verse en lokale maaltijden in zorginstellingen met gemeentelijke ondersteuning.
  • Buurtprogramma’s voor samen koken en eten ter bevordering van gezondheid en ontmoeting.
  • Eetbaar groen: vijftig procent van gemeentelijk groen wordt eetbaar groen; voedselroutes in parken.
  • Structurele gratis schoolmaaltijden op alle scholen, inclusief vakanties.

Werk, inkomen en gelijke kansen

  • Werken vanuit de bijstand moet lonend zijn: realistische routes en minder strenge voorwaarden.
  • Volledige vergoeding van kinderopvang voor alleenstaande ouders met lage inkomens.
  • Actieve aanpak van arbeidsdiscriminatie: centrale registratie, onderzoek en sancties.
  • Eerlijke economie via community wealth building, met focus op Nieuw West.

Ongedocumenteerden en arbeidsmigranten

  • Structurele steun voor initiatieven zoals het Hushu House in Zuidoost die mensen zonder papieren en arbeidsmigranten bescherming en basisvoorzieningen bieden.
  • Ouderen en bestaanszekerheid
  • Aanvulling tot bijstandsniveau en afschaffing van eigen bijdragen voor ouderen in armoede.
  • Vertaling van onderzoek naar basisinkomen naar praktisch beleid voor ouderen.
  • Onderzoek naar vrijwillig afzien van AOW als instrument voor stedelijke solidariteit.

Jongeren en bestaanszekerheid

  • Uitbreiding van het Bouwdepot naar meer stadsdelen.
  • Structureel onderwijs in financiële vaardigheden, stress en schulden.
  • Jongerenraden per stadsdeel die meebeslissen over armoedebeleid.

Ga terug naar het programma overzicht | Ga door naar Economie