Op woens­dag­avond 6 febru­a­ri heeft zich een dra­ma afge­speeld bij de Neder­land­se Bank. Voor alle betrok­ke­nen moet dit ver­schrik­ke­lijk zijn geweest. Een 31-jari­ge man met een nep­wa­pen is neer­ge­scho­ten door de poli­tie en een voor­bij­gaan­de fiet­ser is in het been geraakt en gewond afge­voerd naar het zie­ken­huis. Op 13 febru­a­ri is hier op aan­vraag van BIJ1 een spoed­de­bat over gevoerd in de gemeen­te­raad van Amster­dam. Hier is veel ophef over ont­staan, die ook het raads­de­bat gro­ten­deels beheerste. Lees hier de bij­dra­ge terug die Syl­va­na Simons had wil­len hou­den:

Op woens­dag­avond 6 febru­a­ri jongst­le­den moet zich voor alle betrok­ke­nen een waar dra­ma heb­ben afge­speeld bij De Neder­land­sche Bank.

Agen­ten scho­ten een 31-jari­ge man neer. Zijn naam is inmid­dels bij ons allen bekend. Uit­spra­ken van zijn moe­der in het Parool wij­zen erop dat hij wel­licht WILDE ster­ven. Suï­ci­de by Cop. Een der­ge­lijk sce­na­rio maakt de onge­twij­feld trau­ma­ti­sche erva­ring voor de betrok­ken agen­ten en hun collega’s alleen maar tra­gi­scher, zo kan ik me voor­stel­len.

Men­sen die ik per­soon­lijk ken die over­al in het land en ook in onze stad bij de poli­tie wer­ken heb­ben hun erva­rin­gen meer­de­re malen de afge­lo­pen jaren met mij gedeeld. De afge­lo­pen drie en een half jaar heb ik dank­zij de inzet en betrok­ken­heid van poli­tie en OM in rela­tie­ve vrij­heid kun­nen leven. Ik waar­deer het werk dat de poli­tie doet. Gelooft u mij. Ik stel hier nie­mands inte­gri­teit ter dis­cus­sie. Maar ik heb vra­gen.

De woor­den in de aan­kon­di­ging van deze raads­ac­tu­a­li­teit zijn scherp, te scherp. En dat is mij tus­sen afge­lo­pen maan­dag en van­daag behoor­lijk kwa­lijk geno­men. Par­tij­en in de raad die onlangs nog Law and Order rie­pen rond­om de ont­rui­ming van het ADM ter­rein en die zelfs zover gin­gen om de bur­ge­mees­ter en de poli­tie te beschul­di­gen van gebrek aan ken­nis of open­heid en het nege­ren van een onvei­li­ge situ­a­tie… Die­zelf­de par­tij­en roe­pen via soci­al media dat mijn vra­gen over de dood van een stad­ge­noot, en de ver­won­ding van een arge­lo­ze fiet­ser laf­har­tig zijn.

Voor­zit­ter, ik heb vra­gen. En ik stel ze. En ook omdat de erva­ring mij heeft geleerd dat als het OM spreekt over “onwel gewor­den op weg naar t bureau” dat ook iets heel anders kan bete­ke­nen. Dit nieuws leeft erg onder de men­sen die ik spreek. Jon­ge­ren en met name jon­ge­ren van kleur schrik­ken hier­van.

  • Is de bur­ge­mees­ter op de hoog­te van de onrust die dit inci­dent teweeg heeft gebracht bij bewo­ners van onze stad?
    Heb­ben de bur­ge­mees­ter of de afde­ling open­ba­re orde en vei­lig­heid de onrust in de gemeen­schap­pen getoetst of gepolst?

Ik ont­ving een inmid­dels veel­be­spro­ken open brief van agent Joe­ri zon­der ach­ter­naam die nieuw licht op de zaak werpt: moge­lijk maak­te het ‘nep­wa­pen’ geluid. In dat geval is het denk­baar dat de 21 scho­ten die je hoort niet alle­maal door de poli­tie gelost zijn.

  • De rele­van­te vraag die nu dan te stel­len is, is wel­licht: hoe­veel scho­ten heeft de poli­tie zelf gelost?

  • In de ver­kla­ring van het OM wordt niet gezegd dat de man drei­gend met een vuur­wa­pen op de agen­ten af kwam lopen. Vol­gens de brief van agent Joe­ri  lijkt daar wél spra­ke van. Is er, voor­zo­ver de BM weet, reden om aan te nemen dat agent Joe­ri hier fei­te­lij­ke en nieu­we infor­ma­tie deelt? Zoja, hoe ver­houdt zich dat tot het onder­zoek van de rijks­re­cher­che?

Ik begrijp dat de bur­ge­mees­ter als lei­der van de drie­hoek in eer­ste instan­tie voor het bevoegd gezag moet staan. En dat res­pec­teer ik. Als volks­ver­te­gen­woor­di­ger stel ik mijn vra­gen voor­al om dui­de­lijk­heid te ver­schaf­fen aan men­sen in de stad die dezelf­de vra­gen heb­ben en behoef­te aan con­text.

Ik begrijp dat de bur­ge­mees­ter op veel vra­gen waar­schijn­lijk nog geen dui­de­lijk ant­woord heeft aan­ge­zien het onder­zoek door de rijks­re­cher­che nog loopt. Maar ik begrijp ook dat het niet te doen gebrui­ke­lijk is de resul­ta­ten van dat onder­zoek te delen.

  • Kan de bur­ge­mees­ter een inschat­ting maken wan­neer het onder­zoek door de rijks­re­cher­che afge­rond zal zijn?

  • En gaat de burgemeester/ de drie­hoek na de afron­ding van het onder­zoek de bewo­ners van onze stad infor­me­ren over de loop van het onder­zoek, de uit­kom­sten en even­tu­e­le gevol­gen van het onder­zoek?

  • Er zou moge­lijk spra­ke zijn van “sui­ci­de-by-cop”. In Neder­land een rela­tief nieuw pro­bleem. Heeft het col­le­ge gege­vens over hoe vaak dit voor­komt? Wel­ke aan­dacht krijgt deze pro­ble­ma­tiek in de poli­tie­op­lei­ding?
  • Wat zijn de richt­lij­nen voor het gebruik van vuur­wa­pens bij het onscha­de­lijk maken van gewa­pen­de per­so­nen? Wat zijn de pro­to­col­len voor de toe­ge­sta­ne manie­ren om een per­soon onscha­de­lijk te maken?

  • Heeft de BM zich ook afge­vraagd waar­om er zoveel kogels zijn afge­vuurd? Hoe gaat men bin­nen de poli­tie, bui­ten het onder­zoek van de rijks­re­cher­che om, met dit soort ingrij­pen­de gebeur­te­nis­sen om? Wat is de bege­lei­ding voor de slacht­of­fers en hun fami­lie? Wel­ke bege­lei­ding is er voor de betrok­ken agen­ten?

  • Dit is het zoveel­ste inci­dent in ons land met nep­vuur­wa­pens. Bestaat er een pro­to­col bin­nen de drie­hoek hoe om te gaan met dit feno­meen? Vol­gens de wet zijn deze wapens ver­bo­den, toch kun je via inter­net aan de wapens komen. Zijn er nati­o­naal plan­nen voor de uit­voe­ring van het alge­he­le ver­bod op dis­tri­bu­tie en ver­koop van deze nep­wa­pens, net zoals dat voor lasers geldt? Heeft de drie­hoek of de bur­ge­mees­ter dit gevaar (nep­vuur­wa­pens) bespro­ken met de minis­ter? Zo niet is de bur­ge­mees­ter van plan dit als­nog te doen?

  • Dan over het inci­dent: Wie heeft de oor­spron­ke­lij­ke mel­ding gedaan?
    Waren er ande­re bur­gers die daad­wer­ke­lijk bedreigd wer­den door de man met het (nep)vuurwapen? Hoe gaat het met de onschul­di­ge omstan­der die ook geraakt is door de poli­tie­ko­gel? Is de nazorg en bij­stand van deze en wel­licht ande­re omstan­ders goed gere­geld? En hoe? Wordt deze per­soon in het kader van het onder­zoek ook gehoord? Wat heb­ben de des­be­tref­fen­de poli­tie­agen­ten gedaan om te voor­ko­men dat er omstan­ders geraakt zou­den wor­den? Ja ik begrijp dat poli­tie­werk vaak split second beslis­sin­gen nemen is, maar ook de vei­lig­heid van omstan­ders moet in dat split second deci­si­on making in ogen­schouw geno­men wor­den?

  • Ik begrijp dat de poli­tie in Amster­dam een proef draait met body­cams. Droe­gen deze poli­tie­men­sen body­cams? En is de poli­tie van plan na het onder­zoek de beel­den ook vrij te geven?

Voor­zit­ter, ik rond af. Er is veel ophef geweest over deze raads­ac­tu­a­li­teit, de laat­ste twee dagen. Er is veel hype en com­mo­tie geweest. Er is getwit­terd en de talk­shows bel­den. Er is mij laf­har­tig­heid en een gebrek aan empa­thie voor de betrok­ken agen­ten ver­we­ten. Met geen van deze beschul­di­gin­gen kan ik me iden­ti­fi­ce­ren.

Er is in dit ver­haal maar één per­soon waar­mee ik me kan iden­ti­fi­ce­ren. En dat is de moe­der van een zoon.