BIJ1 gaat uit van twee grond­waar­den: radi­ca­le gelijk­waar­dig­heid en eco­no­mi­sche recht­vaar­dig­heid. Van­uit deze grond­waar­den spreekt het voor ons van­zelf dat we ons inzet­ten tegen anti­se­mi­tis­me en joden­haat, zoals we dat ook doen tegen ande­re vor­men van racis­me, tegen stig­ma­ti­se­ring en uit­slui­ting van mos­lims, migran­ten, men­sen van kleur, vluch­te­lin­gen en ande­re groe­pen als lhbtq+ men­sen en men­sen met een beper­king.

Tege­lijk gel­den voor ons deze grond­waar­den ook als het gaat om de rech­ten van Pales­tij­nen, en we vin­den het horen tot onze taak om dui­de­lijk stel­ling te nemen tegen de poli­tiek van de staat Isra­ël die deze rech­ten met voe­ten treedt.

We heb­ben als deel­ne­men­de par­tij in de Amster­dam­se gemeen­te­raad regel­ma­tig te maken met kwes­ties waar­bij deze twee voor ons niet tegen­strij­di­ge maar in elkaars ver­leng­de lig­gen­de waar­den met elkaar in bot­sing lij­ken te komen, of met elkaar wor­den ver­ward: voor ons zijn de rech­ten van joden om in ons land in vrij­heid en vei­lig­heid te kun­nen leven niet in strijd met het­zelf­de stre­ven van Pales­tij­nen om in hun land in vrij­heid en vei­lig­heid te kun­nen leven. We ver­zet­ten ons dan ook tegen geor­ke­streer­de pogin­gen om het opko­men voor de rech­ten van Pales­tij­nen gelijk te scha­ke­len aan anti­se­mi­tis­me. Het gaat daar­bij niet alleen om de rech­ten van twee ver­schil­len­de groe­pen men­sen, het gaat ook om de bescher­ming van onze demo­cra­ti­sche waar­den, voor het inter­na­ti­o­na­le recht, het prin­ci­pi­ë­le opko­men voor de men­sen- en bur­ger­rech­ten van wie dan ook, en voor de vrij­heid van menings­ui­ting: het is een groot goed dat we in Neder­land open­lijk mogen pro­tes­te­ren tegen onrecht.

Ons uit­gangs­punt daar­bij is dat pro­test tegen de poli­tiek van de staat Isra­ël meer dan gerecht­vaar­digd is. Onze stel­ling­na­me daar­bij blijft geheel bin­nen de gren­zen van de wet, bin­nen de nor­men van wat we onder demo­cra­tie ver­staan — zie arti­kel 1 van onze Grond­wet — en bin­nen de inter­na­ti­o­naal afge­spro­ken ver­dra­gen. We zeg­gen niet dat Isra­ël op moet hou­den te bestaan. We zeg­gen wel dat het hoog tijd wordt dat Isra­ël het inter­na­ti­o­na­le recht en de demo­cra­ti­sche waar­den eer­bie­digt. Waar­mee het, net als Zuid Afri­ka des­tijds, een ander land wordt, dat zeker.

Tege­lijk vin­den we het uiterst belang­rijk om waak­zaam te blij­ven dat anti­se­mi­tis­me niet opnieuw de kop op steekt. Daar­toe is het belang­rijk dat extreem-recht­se en neo­na­zis­ti­sche groe­pe­rin­gen wor­den gemo­ni­t­ord, dat er aan­dacht is in het onder­wijs voor de geschie­de­nis van de joden­ver­vol­ging en de gevol­gen van anti­se­mi­tis­me, en dat voor­oor­de­len over joden, ook in de media, niet wor­den geto­le­reerd. We zijn ook geen voor­stan­ders van het ophef­fen van bij­zon­der onder­wijs.

Dit sta­te­ment is bedoeld om hel­der­heid te ver­schaf­fen in een kwes­tie die in Neder­land aan­lei­ding is tot con­tro­ver­se en weder­zijd­se beschul­di­gin­gen. We begin­nen dit sta­te­ment met een ver­kla­ring waar­om wij vin­den dat kri­tiek op de poli­tiek van de staat Isra­ël niet alleen geoor­loofd is, maar meer dan dat: uit oog­punt van recht­vaar­dig­heid ook nood­za­ke­lijk.

Waar­om het zo moei­lijk blijkt om over de kwes­tie Palestina/Israël te spre­ken

Het is niet een­vou­dig om een zin­ni­ge dis­cus­sie te voe­ren over de kwes­tie Palestina/Israël zon­der dat de emo­ties hoog oplo­pen. De reden daar­voor is dat er onder­huids paradigma’s mee­spe­len, waar­door we langs elkaar heen spre­ken. In gro­te lij­nen zijn er drie paradigma’s te onder­schei­den:

Para­dig­ma 1: Isra­ël is een klein land, een toe­vluchts­oord voor de joden, de over­le­ven­den van de Sho­ah, een land dat zich staan­de moet hou­den in een vij­an­di­ge, Ara­bi­sche omge­ving.

Para­dig­ma 2: Jood­se Israëli’s en Pales­tij­nen vech­ten om het zelf­de stuk­je land, en zijn geen van bei­den bereid tot com­pro­mis­sen. Met ande­re woor­den: waar er twee vech­ten heb­ben er twee schuld.

Para­dig­ma 3: Isra­ël is een kolo­ni­a­le en bezet­ten­de mogend­heid, die de inheem­se Pales­tijn­se bewo­ners van het land bij de stich­ting van de staat heeft ont­ei­gend en ver­dre­ven, en nog steeds door­gaat met die etni­sche zui­ve­ring.

Deze tegen­over elkaar staan­de paradigma’s gaan dus over de vraag wie de hoofd­ver­ant­woor­de­lij­ken zijn voor de ont­sta­ne situ­a­tie in het land dat vroe­ger Pales­ti­na heet­te en nu Isra­ël wordt genoemd.

Het is dui­de­lijk dat wij ons beken­nen tot para­dig­ma 3. Dat is geen ont­ken­ning van de gro­te rol die joden­ver­vol­ging heeft gespeeld in het ont­staan van de staat Isra­ël, en ook geen ont­ken­ning van het uit­gangs­punt dat joden recht heb­ben op bescher­ming en vei­lig­heid. Maar we kun­nen ook niet ont­ken­nen dat de stich­ting van de staat Isra­ël ramp­za­li­ge gevol­gen heeft gehad voor een ander volk dat geen enke­le schuld treft voor het leed dat de joden in Euro­pa is aan­ge­daan. We gelo­ven daar­om ook niet dat Isra­ël op deze wij­ze door kan gaan, en we zijn er ook niet van over­tuigd dat er geen bete­re metho­den zijn om anti­se­mi­tis­me tegen te gaan. We slui­ten ons aan bij de hoog­le­raar in Jood­se Stu­dies Ste­ven Bel­ler, die stelt dat het een bete­re stra­te­gie is om mee te wer­ken aan een maat­schap­pij waar­in ver­schil mag bestaan, en klei­ne min­der­he­den zoals de joden beschermd wor­den door een con­sen­sus waar­bij de meer­der­heid er ook voor zorgt dat de rech­ten en belan­gen van min­der­he­den wor­den geres­pec­teerd. Die opvat­ting delen we ook met de jood­se orga­ni­sa­ties zoals in de VS the Jewish Voi­ce for Pea­ce, die vin­den dat Isra­ël op de ver­keer­de weg is en niet namens hen spreekt. En met soort­ge­lij­ke groe­pen in alle wes­ter­se lan­den, zoals in Neder­land Een Ander Joods Geluid.

Het zio­nis­me, het stre­ven naar een jood­se staat, was eens onder joden in Euro­pa een niet erg popu­lai­re poli­tie­ke stro­ming. Dat het uit­ein­de­lijk een enor­me over­win­ning heeft behaald en met behulp van de wes­ter­se mogend­he­den een staat kon ves­ti­gen in het land dat Pales­ti­na heet­te is zon­der twij­fel het gevolg van de enor­me mis­daad die de joden (en ande­re groe­pen als Roma en Sin­ti) onder het Duit­se nazis­me werd aan­ge­daan. Het is begrij­pe­lijk dat zio­nis­ten zoch­ten naar een oplos­sing die voor eens en altijd een ein­de zou maken aan het anti­se­mi­tis­me. Maar wat in para­dig­ma 1 wordt weg­ge­la­ten, is dat de ‘oplos­sing’ ten kos­te is gegaan, en nog gaat, van een ander volk. Isra­ë­li­sche his­to­ri­cus Ilan Pap­pé beschrijft het zo: zio­nis­me ont­stond als een stre­ven naar een vei­li­ge vlucht­ha­ven voor de joden die het slacht­of­fer wer­den van het Euro­pe­se anti­se­mi­tis­me. Maar aan­ge­zien de plek die daar­toe werd geko­zen al bewoond werd, werd het zio­nis­ti­sche stre­ven een pro­ject van ‘sett­ler colo­ni­a­lism’. In vroe­ge­re der­ge­lij­ke pro­jec­ten zoals in Ame­ri­ka en Austra­lië leid­de het sett­ler colo­ni­a­lism tot geno­ci­de op de inheem­se bevol­king, in Pales­ti­na leid­de het tot een ein­de­loos pro­ces van etni­sche zui­ve­ring, dat tot op de dag van van­daag door­gaat. Wat wil zeg­gen dat de Pales­tij­nen die tus­sen 1947 en 1949 zijn gevlucht niet meer terug moch­ten komen, en dat Pales­tij­nen op steeds klei­ner ter­rein wor­den terug­ge­dron­gen, hun grond en hun hui­zen hun wor­den afge­no­men, zoals op de West­oe­ver, of dat ze zijn opge­slo­ten in de groot­ste open­lucht­ge­van­ge­nis ter wereld: Gaza, waar twee mil­joen Pales­tij­nen moe­ten leven op een stuk­je land ter groot­te van twee keer Texel.

Het is dui­de­lijk waar wij als BIJ1 staan. We gaan er van uit dat de kwes­tie Palestina/Israël het best te fra­men is als een kolo­ni­aal pro­ject, met desa­streu­ze gevol­gen, omdat dit pro­ject nog steeds gedoogd en onder­steund wordt door de groot­mach­ten van de wes­ter­se wereld. We cite­ren The Rights Forum:

De Pales­tij­nen zijn niet bij mach­te hun rech­ten af te dwin­gen. Daar­voor zijn zij aan­ge­we­zen op de steun van de der­de belang­rij­ke par­tij in de kwes­tie: de inter­na­ti­o­na­le gemeen­schap. Die beperkt zich ech­ter tot het op papier ein­de­loos her­be­ves­ti­gen van de Pales­tijn­se rech­ten. Voor het daad­wer­ke­lijk bescher­men daar­van ont­breekt, ook bij Neder­land, tot op de dag van van­daag de poli­tie­ke wil. Daar­mee is de inter­na­ti­o­na­le gemeen­schap mede­ver­ant­woor­de­lijk voor het voort­be­staan van de kwes­tie. Anders dan een wijd­ver­brei­de voor­stel­ling van zaken wil, is er in de kwes­tie-Pales­ti­na/Is­ra­ël geen spra­ke van twee par­tij­en die in ver­ge­lijk­ba­re mate inbreuk maken op elkaars rech­ten. De kern van de kwes­tie is de Isra­ë­li­sche bezet­ting en kolo­ni­se­ring van Pales­tijns gebied, die gepaard gaat met schen­din­gen van een sca­la aan rech­ten van de over­heerste Pales­tijn­se bevol­king. Dat ook Pales­tij­nen zich schul­dig maken aan schen­din­gen van het recht is evi­dent, maar staat in geen ver­hou­ding tot de Isra­ë­li­sche onder­druk­king van mil­joe­nen Pales­tij­nen op de Wes­te­lij­ke Jor­daan­oe­ver, in Oost-Jeru­za­lem en in Gaza.”

De poli­tiek van de staat Isra­ël.

Isra­ël heeft geen grond­wet die de gelijk­heid voor de wet van alle inwo­ners, onge­acht etni­ci­teit of reli­gie garan­deert. Inte­gen­deel. Isra­ël is gede­fi­ni­eerd als een jood­se staat, waar­bij joden nadruk­ke­lijk meer bur­ger­rech­ten heb­ben dan niet-joden. Zo kan elke jood waar ook ter wereld, ook die nog nooit in Isra­ël is geweest, een­vou­dig staats­bur­ger­schap ver­wer­ven in het kader van ‘het recht op terug­keer’. Ter­wijl die­zelf­de wet­ten er voor zor­gen dat Pales­tij­nen, ook zij die er gene­ra­ties heb­ben gewoond, niet terug mogen keren als ze eens gevlucht zijn. Ook zijn er wet­ten die er spe­ci­fiek op gericht zijn om zoveel moge­lijk land te ont­trek­ken aan de Pales­tijn­se eige­na­ren, en tot staats­grond te ver­kla­ren die alleen door joden gebruikt mag wor­den. Pales­tij­nen met Isra­ë­lisch staats­bur­ger­schap krij­gen vaak geen ver­gun­ning om een huis te bou­wen op de grond die offi­ci­eel nog van hen is. Er zijn wet­ten die maken dat Pales­tijn­se staats­bur­gers niet kun­nen wonen in alleen voor joden bestem­de delen van oude en nieu­we ste­den.

Pales­tij­nen zijn in Isra­ël zelf om ‘vei­lig­heids­re­de­nen’ uit­ge­slo­ten van een reeks van beroe­pen. De werk­loos­heid onder Pales­tijn­se bur­gers is dan ook veel hoger dan onder joden. Jood­se ste­den heb­ben aan­zien­lijk meer gemeen­te­per­so­neel. Pales­tij­nen krij­gen een veel klei­ner deel van het gezond­heids­bud­get. De zui­ge­lin­gen­sterf­te is onder Pales­tij­nen vier keer zo hoog als onder joden. Pales­tijn­se dor­pen en ste­den heb­ben door de ont­ei­ge­ning van grond­ge­bied veel moei­te om uit te kun­nen brei­den. Daar­en­te­gen wor­den er nog steeds nieu­we jood­se gemeen­schap­pen bij­ge­bouwd, onder ande­re als neder­zet­tin­gen op de West­oe­ver. Er zijn géén wet­ten die gelij­ke behan­de­ling garan­de­ren.

Dit gaat alleen over de mil­joen Pales­tij­nen die in Isra­ël zelf wonen. Op de West­oe­ver wor­den de neder­zet­tin­gen steeds ver­der uit­ge­breid, en de Pales­tijn­se bevol­king op steeds klei­ne­re encla­ves bij­een­ge­dre­ven. Het is geen geheim meer dat het de bedoe­ling is om de neder­zet­tin­gen te annexe­ren, wat fei­te­lijk in de prak­tijk al is gebeurd. Jeru­za­lem word gesta­dig ‘geju­dai­seerd’, dat wil zeg­gen dat Pales­tij­nen in Oost Jeru­za­lem uit hun hui­zen wor­den gezet, die ver­vol­gens jood­se inwo­ners krij­gen. Het wordt voor Pales­tij­nen die nog in Jeru­za­lem wonen steeds moei­lij­ker gemaakt, omdat ze onder ande­re hun resi­den­tie­rech­ten kun­nen ver­lie­zen als ze werk zoe­ken bui­ten de stads­gren­zen. En in de Gaza­strook zit­ten twee mil­joen Pales­tij­nen opge­slo­ten, die een ver­gun­ning nodig heb­ben om de strook te ver­la­ten of weer bin­nen te komen, die maar in zeld­za­me geval­len wordt ver­strekt. De beper­king van de invoer van goe­de­ren als grond­stof­fen en het ver­bod op export, maakt dat er nau­we­lijks meer van eigen pro­duc­tie spra­ke is. De Pales­tijn­se eco­no­mie is ver­woest, meer dan de helft van de bevol­king is werk­loos, wat bete­kent dat een groot deel van de bevol­king afhan­ke­lijk is van exter­ne voed­sel­hulp, voor­na­me­lijk van de UNRWA, de VN. Door een gebrek aan elek­tri­ci­teit wer­ken de pom­pen van de rio­le­ring niet vol­doen­de, het water ver­vuilt, en is bin­nen­kort ondrink­baar. De land­bouw­grond die er in het over­be­volk­te Gaza nog over is, wordt voor een groot deel ontoe­gan­ke­lijk gemaakt als het dicht­bij de grens met Isra­ël ligt. Vis­sers mogen nog maar op een klei­ne strook water de zee in. Dan heb­ben we het nog niet gehad over de mas­sie­ve ver­woes­ten­de aan­val­len op Gaza, waar­bij zo veel van wat met inter­na­ti­o­na­le hulp was opge­bouwd weer werd ver­nie­tigd, en dui­zen­den men­sen het leven lie­ten.

Die situ­a­tie bin­nen het land dat onder het gezag van Isra­ël staat, dus inclu­sief Oost-Jeru­za­lem, de West­oe­ver en de Gaza­strook, is onmen­se­lijk en valt op geen enke­le manier te ver­de­di­gen. Het is dus dui­de­lijk dat BIJ1 zich terug vindt in para­dig­ma 3. We vin­den het zeer gerecht­vaar­digd om tegen de bezet­tings­po­li­tiek van Isra­ël stel­ling te nemen, en vin­den dat ieder­een die demo­cra­ti­sche waar­den, men­sen­rech­ten en gelijk­waar­dig­heid hoog in het vaan­del heeft dat ook zou moe­ten doen.

Is dat het­zelf­de als ‘Isra­ël wil­len ver­nie­ti­gen’ zoals de aan­han­gers van para­dig­ma 1 zo vaak bewe­ren? Dat is het niet. We gaan er van uit dat Isra­ël een wer­ke­lijk demo­cra­ti­sche staat kan wor­den, met gelij­ke bur­ger­rech­ten voor alle inwo­ners onge­acht etni­ci­teit of reli­gie, dat de bezet­ting moet wor­den opge­he­ven en het inter­na­ti­o­naal recht moet wor­den geëer­bie­digd. Het is niet te ver­de­di­gen dat er twee rechts­sys­te­men zijn, een voor joden en een voor Pales­tij­nen.

BIJ1 en het Amster­dam­se Jood­se Akkoord

Op 6 maart 2018 onder­te­ken­de het groot­ste deel van de Amster­dam­se poli­tie­ke par­tij­en het Amster­dam­se Jood­se Akkoord, een mani­fest dat par­tij­en en poli­ti­ci opriep om hun ver­ant­woor­de­lijk­heid te nemen ten opzich­te van anti­se­mi­tis­me in de stad. Het was dui­de­lijk dat BIJ1 deze oproep in alge­me­ne zin had kun­nen onder­schrij­ven. Toch heb­ben we als par­tij beslo­ten dat mani­fest niet te onder­te­ke­nen, en dat leg­den we uit in een brief: de defi­ni­tie van anti­se­mi­tis­me die in de brief werd gehan­teerd was geba­seerd op een voor­stel van het IHRA, de Inter­na­ti­o­nal Holo­caust Remem­bran­ce Alli­an­ce, waar­in ook kri­tiek op de poli­tiek van de staat Isra­ël gezien kan wor­den als anti­se­mi­tis­me. In de gepu­bli­ceer­de brief stel­den wij:

1. Wij vin­den het belang­rijk om te bena­druk­ken dat wij ons inzet­ten voor alle bevol­kings­groe­pen die wor­den bedreigd, uit­ge­slo­ten of gedis­cri­mi­neerd, joden zowel als mos­lims of ande­re groe­pe­rin­gen, en geven de voor­keur aan sta­te­ments die bena­druk­ken dat het niet om apar­te bevol­kings­groe­pen gaat maar om de vei­lig­heid en vrij­heid van ieder­een die doel­wit is van dis­cri­mi­na­tie.

2. Wij zul­len ons te allen tij­de ver­zet­ten tegen joden­haat, maar wij heb­ben bezwaar tegen de for­mu­le­ring van de door de Euro­pe­se Unie gelan­ceer­de defi­ni­tie van anti­se­mi­tis­me. Daar­in wordt onvol­doen­de onder­scheid gemaakt tus­sen anti­se­mi­tis­me en kri­tiek op de poli­tiek van de staat Isra­ël. Het is niet voor niets dat die defi­ni­tie slechts door twee Euro­pe­se lid­sta­ten is over­ge­no­men, en in Neder­land in 2017 door het kabi­net is beslo­ten deze defi­ni­tie niet in de wet­ge­ving op te nemen. Met men­sen­rech­ten­ver­dra­gen en inter­na­ti­o­naal recht als norm hech­ten wij aan de vrij­heid om kri­tiek uit te mogen oefe­nen op de hui­di­ge poli­tiek van de staat Isra­ël.

Het is geen geheim dat er een poli­tie­ke strijd gaan­de is, waar­bij de Isra­ël lob­by in alle wes­ter­se lan­den de taak op zich heeft geno­men om de gang­ba­re defi­ni­tie van anti­se­mi­tis­me zo ver op te rek­ken dat kri­tiek op de poli­tiek Isra­ël daar ook onder valt. Zoals Jaap Ham­bur­ger van Een Ander Joods Geluid dat omschreef:

Het belang­rijk­ste bezwaar tegen de inhoud van die defi­ni­tie gaat ons allen aan, en niet alleen in Amster­dam. Dat bezwaar is dat in die defi­ni­tie het schot tus­sen anti­se­mi­tis­me en kri­tiek op het beleid van de staat Isra­ël wordt afge­bro­ken. Als het prin­ci­pe van dit onder­scheid een­maal wordt los­ge­la­ten, staat de deur open voor inper­king van de vrij­heid van menings­ui­ting, onder het voor­wend­sel dat er spra­ke is van ‘anti­se­mi­tis­me’. Deze moge­lijk­heid in het leven te roe­pen, is pre­cies de reden dat de Isra­ël lob­by in Neder­land op vele fron­ten een fel offen­sief voert om de defi­ni­tie een wet­te­lij­ke sta­tus te geven of op een ande­re wij­ze tot een poli­tiek-maat­schap­pe­lij­ke norm te maken. Het staat als een paal boven water dat men de defi­ni­tie onmid­del­lijk zal mis­brui­ken om elk plei­dooi voor boy­cot, des­in­ves­te­ren en sanc­ties als anti­se­mi­tisch te stig­ma­ti­se­ren en te cri­mi­na­li­se­ren.’

BDS en anti­se­mi­tis­me

Neem de inter­na­ti­o­na­le BDS bewe­ging. In 2005 heb­ben 171 maat­schap­pe­lij­ke Pales­tijn­se orga­ni­sa­ties opge­roe­pen tot vreed­zaam ver­zet tegen Isra­ël. Het is een oproep tot boy­cot, des­in­ves­te­ren en sanc­ties (BDS) tegen Isra­ël tot­dat het haar ver­plich­tin­gen ten aan­zien van de Pales­tij­nen, con­form het inter­na­ti­o­naal recht, nakomt. (Zie DocP)

Dit zijn de doel­stel­lin­gen van de BDS bewe­ging:

1. Het beëin­di­gen van de bezet­ting (en het kolo­ni­se­ren) van het Ara­bisch gebied dat in juni 1967 bezet werd (VN Reso­lu­tie 242) en het afbre­ken van de (ille­ga­le) muur ;

2. Het erken­nen van de fun­da­men­te­le rech­ten en de vol­le­di­ge gelijk­waar­dig­heid van de Ara­bisch-Pales­tijn­se inwo­ners van Isra­ël (VN Ver­drag tegen Apart­heid);

3. Het res­pec­te­ren, bescher­men en pro­mo­ten van de rech­ten van Pales­tijn­se vluch­te­lin­gen om terug te keren naar hun hui­zen en bezit­tin­gen (VN Reso­lu­tie 194).

Let wel: al deze eisen val­len bin­nen de nor­men van het inter­na­ti­o­naal recht. (Zie hier­voor ook het dos­sier van The Rights Forum). De gebruik­te stra­te­gie, het boy­cot­ten van pro­duc­ten uit Isra­ël en de wei­ge­ring om samen te wer­ken valt ook geheel bin­nen demo­cra­tisch erken­de want vreed­zaam ver­zet. Toch was te voor­spel­len dat de pij­len van de Isra­ël lob­by gericht zou­den wor­den op ieder­een die zich niet nadruk­ke­lijk dis­tan­ti­eert van de BDS bewe­ging. Zo werd ook Groen­Links, die op een con­gres op 16 janu­a­ri 2019 een reso­lu­tie aan­nam waar­in de par­tij opkomt voor de vrij­heid van acti­vis­ten om met boy­cot­ac­ties Isra­ël er toe te bewe­gen het inter­na­ti­o­na­le recht te eer­bie­di­gen, ervan beschul­digd ‘ach­ter de ver­nie­ti­ging van de Jood­se staat te staan’. Ook BIJ1 wordt sinds wij het akkoord niet wil­den onder­te­ke­nen, ondanks onze uit­leg, als anti­se­mi­ti­sche par­tij gefra­med. Het spreekt van­zelf dat wij dit vol­strekt afwij­zen. Om het nog anders te zeg­gen: de wei­ge­ring om geen Isra­ë­li­sche aard­ap­pels te kopen bij Albert Heijn is legi­tiem. Die aard­ap­pe­len zijn niet joods, ze zijn Isra­ë­lisch.

Kort­om:

We gaan er con­se­quent van uit dat we in Neder­land, en in Amster­dam, moe­ten zor­gen dat geen ‘min­der­heid’ wordt gedis­cri­mi­neerd, uit­ge­slo­ten of bedreigd, en dat insti­tu­ties die doel­wit zijn van haat­ac­ties wor­den beschermd, of dat nu jood­se of isla­mi­ti­sche scho­len, syna­go­gen of mos­kee­ën zijn. Dat men­sen zich­zelf mogen zijn, ook in het open­baar, of dat nu gaat om het dra­gen van kep­pel­tjes of een hij­ab. We gaan er van uit dat we ons als stad inzet­ten voor de vrij­heid van alle groe­pen van men­sen die gemar­gi­na­li­seerd zijn. En dus zeer nadruk­ke­lijk ook van joden.

We spre­ken ons dus nadruk­ke­lijk uit om waak­zaam te zijn tegen opnieuw de kop opste­kend anti­se­mi­tis­me, en voor­al om de rechts­ex­tre­mis­ti­sche groe­pen te blij­ven moni­to­ren. Waar jood­se instel­lin­gen zoals syna­go­gen bedreigd wor­den staan wij geheel ach­ter bete­re bevei­li­ging. We komen ook op voor het recht van joden om hun gods­dien­sti­ge gebrui­ken te eer­bie­di­gen, in het open­baar als joden zicht­baar te mogen zijn, hun eigen instel­lin­gen zoals scho­len te mogen blij­ven hand­ha­ven, en door de over­heid onder­steund moe­ten wor­den in het open­lijk her­den­ken van de Sho­ah.

Tege­lijk gaan we er van uit dat we niet alleen het recht heb­ben maar ook de plicht om op te komen voor de rech­ten van Pales­tij­nen, en er bij de staat Isra­ël, maar ook bij onze eigen rege­ring op aan moe­ten drin­gen dat het inter­na­ti­o­naal recht er is om geëer­bie­digd te wor­den. Ook door Isra­ël.

De reden dat we ons druk maken over de kolo­ni­a­le poli­tiek van Isra­ël, zoals we dat in Neder­land ook eens gedaan heb­ben met de Zuid Afri­kaan­se strijd tegen de apart­heid, is twee­le­dig. We voe­len ons bij Isra­ël betrok­ken van­we­ge een gedeel­de geschie­de­nis. Als Euro­pees land zijn we mede­plich­tig aan de Sho­ah, of op zijn minst heeft Neder­land te wei­nig gedaan om de joden­ver­vol­ging tegen te gaan. Dat mag geen reden zijn om nu een ander volk tot slacht­of­fer te maken.

Daar­naast is het ook Isra­ël zelf dat zich tracht te pro­fi­le­ren als een Euro­pees land (zie Song­fes­ti­val en EK voet­bal) en een beroep doet op onze van­zelf­spre­ken­de soli­da­ri­teit. We zijn mede­plich­tig gemaakt aan de poli­tiek van Isra­ël, en dat maakt ons extra ver­ant­woor­de­lijk. En ja, we zijn zeker van mening dat Isra­ël niet het eni­ge land is waar het inter­na­ti­o­naal recht wordt geschon­den, en ande­re lan­den horen daar net zo goed op aan­ge­spro­ken te wor­den. Wij horen ook in ons eigen land de hand in eigen boe­zem te ste­ken waar het gaat om het hand­ha­ven van inter­na­ti­o­naal recht en men­sen­rech­ten.

Deze ver­kla­ring is opge­steld door het bestuur van Amster­dam BIJ1, en de BIJ1 frac­tie in de Amster­dam­se gemeen­te­raad.

Bron­nen:
Jaap Ham­bur­ger, ‘Het Joods Akkoord ram­melt aan alle kan­ten’. Parool, 1 nov 2018 en ‘Groen­Links is niet anti­se­mi­tisch: de par­tij geeft juist het goe­de voor­beeld’, Trouw, 7 maart 2019.
Ilan Pap­pé, De etni­sche zui­ve­ring van Pales­ti­na (2008), The big­gest pri­son on earth (2017)
Ste­ven Bel­ler, Anti­se­mi­tism. A very short intro­duc­ti­on. Oxford. 2007
BIJ1, Amster­dams Joods Akkoord, www.bij1.org 6 maart 2018
Over BDS, DocP, www.docp.nl
The Rights Forum, zie de dos­siers De kwes­tie-Pales­ti­na/Is­ra­ël, en Inter­na­ti­o­naal Recht. www.rightsforum.orgCaro­lyn L.Karcher (red), Reclai­ming Judaism from Zio­nism. 2019