Op de Inter­na­ti­o­na­le Dag van de Migran­ten ver­scheen op Nieuw­Wij een opi­nie­stuk van duo­raads­lid Jazie Veld­huy­zen en Amster­dams bestuurs­lid Jaël In ‘t Veld. Waar­om doet de EU zo hard haar best om te voor­ko­men dat vluch­te­lin­gen en migran­ten het Euro­pe­se con­ti­nent kun­nen berei­ken? Jazie en Jaël con­clu­de­ren: Het zijn niet Euro­pe­se samen­le­vin­gen die beschermd moet wor­den tegen migra­tie, het zijn de migran­ten die beschermd moe­ten wor­den tegen het onmen­se­lij­ke en moord­da­di­ge beleid van de EU.

De roep van­uit rechts-nati­o­na­lis­ti­sche hoek dat Neder­land beschermd moet wor­den tegen migran­ten lijkt steeds meer te wor­den geac­cep­teerd in ver­schil­len­de lagen van de samen­le­ving en poli­tiek. Dit blijkt ook uit het debat over het VN-migra­tie­p­act dat vori­ge week maan­dag werd aan­ge­no­men door 164 lan­den, waar­on­der Neder­land.

Recht­se oppo­si­tie­par­tij­en kwa­men onder aan­voe­ring van Thier­ry Bau­det van Forum voor Demo­cra­tie in opstand tegen het zoge­noem­de Mar­ra­kesh-pact. De groot­ste zorg van Bau­det is dat het ver­drag als “een hand­vat” zou func­ti­o­ne­ren voor asiel­ad­vo­ca­ten. Leo Lucas­sen  zet­te eer­der al uit­een dat het ver­drag “ver­plicht tot niets”. Maar het is niet vreemd dat Bau­det, die wil dat Euro­pa “domi­nant blank” blijft, zijn ver­zet tegen het ver­drag bleef voort­zet­ten. Hij ziet men­sen­rech­ten ver­dra­gen name­lijk het liefst ver­dwij­nen en dit ver­drag bena­drukt juist het belang van men­sen­rech­ten én dat ze ook gel­den voor migran­ten.

Het kabi­net zwicht­te onder de druk van Bau­det en kwam met een stand­punt­ver­kla­ring waar­in staat dat het ver­drag niet-bin­dend is en dat er “geen nieu­we rech­ten of ver­plich­tin­gen” uit voort­vloei­en. De ver­kla­ring is hart­stik­ke over­bo­dig, de betref­fen­de pun­ten zijn immers al gewaar­borgd in het ver­drag. Maar het besluit van het kabi­net is ergens wel te begrij­pen, er wer­den name­lijk nog­al wat onwaar­he­den over het ver­drag de wereld in gehol­pen. Loui­se Arbour, de VN-ver­te­gen­woor­di­ger voor inter­na­ti­o­na­le migra­tie, sprak op de voor­avond van de con­fe­ren­tie waar het ver­drag gete­kend zou wor­den ook haar zor­gen uit over de gro­te hoe­veel­heid aan mis­lei­den­de infor­ma­tie die over het ver­drag wordt ver­spreid.

Het is zorg­wek­kend dat de poli­tie­ke agen­da van geves­tig­de par­tij­en, van links tot rechts, in toe­ne­men­de mate wordt beïn­vloed door rechts-nati­o­na­lis­ti­sche pro­pa­gan­da van par­tij­en zoals de PVV en Forum voor Demo­cra­tie. Dit uit zich onder meer in de tot­stand­ko­ming van een ander type migra­tie­ver­dra­gen. Uit onder­zoek van Ber­lijn­se TAZ-jour­na­lis­ten Chris­ti­an Jakob en Simo­ne Schlin­dwein blijkt dat de EU op dit moment met min­stens 35 Afri­kaan­se en Azi­a­ti­sche lan­den der­ge­lij­ke ver­dra­gen geslo­ten heeft.

In dit soort ver­dra­gen wordt vast­ge­legd hoe lan­den in ruil voor het tegen­hou­den van migra­tie wor­den beloond met Euro­pe­se finan­cie­ring voor aller­lei mili­tai­re doel­ein­den. De EU stelt dat de ver­dra­gen zijn bedoeld om migra­tie vei­li­ger te maken, maar het tegen­over­ge­stel­de blijkt waar te zijn: vluch­te­lin­gen moe­ten grens­pos­ten met water en bescher­ming ont­wij­ken en ster­ven in gro­te aan­tal­len door droog­te in de Saha­ra. Migra­tie wordt vele malen duur­der en ris­kan­ter. Migran­ten belan­den in deten­tie­cen­tra waar zij kun­nen wor­den gemar­teld, ver­kracht en soms zelfs tot slaaf gemaakt en ver­kocht. Vrou­wen en kin­de­ren wor­den in gro­te aan­tal­len sek­su­eel mis­bruikt. Migran­ten wor­den door rege­rin­gen zoals die van Marok­ko naar de woes­tijn gede­por­teerd, waar­bij de kans om te ster­ven groot is.

Boven­dien laten Jakob en Schlin­dwein zien dat geld en wapens uit de EU in de han­den belan­den van dic­ta­to­ri­a­le regimes zoals in Sudan en Tur­kije, met toe­ne­men­de men­sen­rech­ten­schen­din­gen als gevolg. Niet alleen vluch­te­lin­gen en migran­ten wor­den geraakt: noma­den kun­nen hun werk niet voort­zet­ten en fami­lie­be­zoek over een staats­grens wordt steeds moei­lij­ker. Om de bewe­gings­vrij­heid bin­nen de Schen­gen­zo­ne te bescher­men wordt de bewe­gings­vrij­heid van men­sen in Afri­ka en Azië beperkt door de mili­ta­ri­se­ring van gren­zen. En tege­lij­ker­tijd stroomt de kas van Euro­pe­se wapen­be­drij­ven vol.

Onder­tus­sen werd het VN-migra­tie­p­act van deze maand gepre­sen­teerd als de gro­te ver­los­sing waar vluch­te­lin­gen en migran­ten op heb­ben gewacht. Het toe­ne­men van ‘bor­der secu­ri­ty’ en het ‘con­tro­le­ren’ van migra­tie staan cen­traal in het ver­drag, want dat moet er zoge­naamd voor zor­gen dat migra­tie vei­li­ger wordt. Maar het is nog maar de vraag of dat gaat luk­ken op deze manier. Jakob en Schlindwein’s onder­zoek laat in ieder geval zien dat der­ge­lij­ke maat­re­ge­len migra­tie juist onvei­li­ger maken. De gemi­li­ta­ri­seer­de gren­zen, die door de EU wor­den gefi­nan­cierd, maken het boven­dien ook zo goed als onmo­ge­lijk voor men­sen om nog aan­spraak te kun­nen maken op hun recht om te migre­ren of hun recht om een asiel­aan­vraag te doen. Het VN-migra­tie­p­act lijkt dan ook voor­al te wer­ken in het belang van de Euro­pe­se rege­rin­gen en niet voor die van men­sen die op zoek zijn naar een vei­li­ge plek om een waar­dig bestaan op te kun­nen bou­wen.

Waar­om doet de EU zo hard haar best om te voor­ko­men dat vluch­te­lin­gen en migran­ten het Euro­pe­se con­ti­nent kun­nen berei­ken? Waar­om is de EU zelfs bereid om in zee te gaan met dic­ta­to­ri­a­le regimes, ter­wijl over­dui­de­lijk is dat het aller­lei men­sen­rech­ten­schen­din­gen tot gevolg heeft? Is de druk om mee te bui­gen met de rechts-nati­o­na­lis­ti­sche idee­ën van figu­ren zoals Bau­det en Wil­ders zo sterk? Zijn men­sen­rech­ten eigen­lijk hele­maal niet zo belang­rijk voor de EU? Hoe dan ook, voor ons is het dui­de­lijk: het zijn niet Euro­pe­se samen­le­vin­gen die beschermd moet wor­den tegen migra­tie, het zijn de migran­ten die beschermd moe­ten wor­den tegen het onmen­se­lij­ke en moord­da­di­ge beleid van de EU.